በሴቶች እና ህጻናት ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎች የዐቃቤ ሕግ ዳይሬክቶሬት ተግባር እና ኃላፊነት


ይህ ዳይሬክቶሬት በሴቶች እና ህጻናት ላይ ጾታን ወይም እድሜን መሰረት ባደረገ ሁኔታ እነኚህ የህብረተሰብ ክፍሎች ለወንጀል ጥቃት ያላቸውን ተጋላጭነት መነሻ በማድረግ የሚፈጸሙባቸውን ወንጀሎች ለመከታተል በአዲስ መልክ የተቋቋመ ዳይሬክቶሬት ነው፡፡

ቀደም ሲል እነዚህ ወንጀሎች በልዩ ልዩ ወንጀል ጉዳዮች ዳይሬክቶሬት ተከታታይነት በሁሉም ቅርንጫፍ ጽ/ቤቶች ይታዩ የነበረ ቢሆኑም በነዚህ ወንጀሎች ላይ የሚከናወኑ የምርመራም ሆነ የክርክር ስራዎችን ከመከታተል፣ ከማስተባበር እና ድጋፍ ከመስጠት አንጻር ክፍተቶች የነበሩ በመሆኑ ምክንያት ይህ ዳይሬክቶሬት መልኩ እንዲደራጅ ተደርጓል፡፡ በዚህ ዳይሬክቶሬት ውስጥ ሁለት ቡድኖች ማለትም የቅርንጫፍ ጽ/ቤቶች ክትትል ድጋፍ እና በሴቶች እና ህጻናት ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎች መከታተያ ቡድኖች ይገኛሉ፡፡ 

በጉዳዮች አያያዝ ረገድ ጾታን ወይም እድሜን መሰረት ያደረገ ተጋላጭነትን መሰረት በማድረግ በህጻናት ላይ የሚፈጸሙ የወንጀል ጉዳዮች ክትትል በማዕከል በዳይክቶሬት ደረጃ እና በቅርንጫፍ ጽ/ቤት ደረጃ ተከፋፍለው የሚታዩ ይሆናል፡፡ይህ ዳይሬክቶሬት በሴቶች እና በህጻናት ላይ የሚፈጸሙ ጾታን ወይም እድሜን መሰረት በማድረግ የሚፈጸሙ ወንጀሎችን በተመለከተ የወንጀል ምርመራ እና ክርክር ሂደትን በበላይነት ከመመራት ባሻገር፡- 

1. በሴቶች እና ህጻናት ላይ ጾታን ወይም እድሜን መሰረት አድርጎ የሚፈጸሙ ወንጀሎችን ምርመራ ይመራል፣ በምርመራ መዛግብት ላይ ህጋዊ ውሳኔ ይሰጣል፣ በፍርድ ቤቶች ክርክር ያደርጋል፣ በቅርንጫፍ ጽ/ቤቶች የወንጀሎቹ አያያዝ ዙሪያ ክትትል እና ድጋፍ ያደርጋል፣ 

2. በፍትህ እና እንክብካቤ ማዕከላት የሚሰጡ አገልግሎቶችን ይከታተላል፣ ዐቃቤ ህግ መመደቡን ይከታተላል፣ የማዕከላቱን የስራ ሪፖርት ለዘርፉ ኃላፊ እና ለሴቶች፣ ሕፃናት እና ባለ ብዙ ዘርፍ ዳይሬክቶሬት ያቀርባል፤ 

3. በሴቶችና ሕፃናት መብት ጉዳዮች የቅርንጫፍ ጽ/ቤቶች እና በፍትህና እንክብካቤ ማእከላት ተግባራትን ያቀናጃል፣ ቋሚ የግንኙነት ስርዓት ይዘረጋል፣ተግባራዊ እንዲሆን ያደርጋል፣

4. ለሴቶችና ህጻናት ምርመራ ቡድኖችንና ስነልቦና ባለሞያዎች ድጋፍ ይሰጣል፣ አፈጻጸማቸውን ይከታተላል፣

5. በህፃናት ላይ የሚፈፀሙና ከሴቶች ጾታዊ ጥቃት ጋር የተያያዙ ወንጀሎች የመረጃ ስርዓት ያደራጃል፣ ለዕቅድ አፈፃፀምና ሪፖርት ግብአትነት ጥቅም ላይ መዋሉን ያረጋግጣል፣

6. ከባለድርሻ አካላት ጋር የሚፈጸሙ ወንጀሎችን አስመልክቶ በቅንጅት ይሰራል

7. በህፃናት ላይ የሚፈፀሙና ከሴቶች ጾታዊ ጥቃት ጋር የተያያዙ ወንጀሎች የመረጃ ስርዓት መሰረት መረጃ ይይዛል፣ ይተነትናል፣

8. በሴቶች እና ህጻናት ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎችን ለመከላከል የሚያስችል የንቃተ ሕግ ስራ ከንቃተ ህግ ዳይሬክቶሬት እና ከሴቶች፣ ህጻናት እና ባለብዙ ዘርፍ ዳይሬክቶሬት ጋር በመሆን ለህብረተሰቡ ግንዛቤ ይሰጣል፤

9. የተቋሙንና የዘርፉን ዕቅድ መነሻ በማድረግ የስራ ክፍሉን ተግባራት ያቅዳል፣ አፈፃጸማቸውን ይከታተላል፣ ድጋፍ ይሰጣል፤10. ከስራ ክፍሉ ጋር ስትራቴጂዎች፣ ፖሊሲዎችና ሕጎች ለመቅረጽ ግብዓት የሚሆኑ ምክረ ሀሳቦችን ያቀርባል፣ 

11. ለስራ ክፍሉ የሚያስፈልገውን ሰብአዊ እና ቁሳዊ ግብአት እንዲሟላ ያደርጋል፣ ስራ ላይ መዋሉን ይከታተላል፣ 

12. የስራ ክፍሉ ተግባራት የሚመሩበትን መመሪያዎች እንዲዘጋጁ ያደርጋል፣ ሲፀድቁም በአሰራሩ መሠረት መፈጸማቸውን ያረጋግጣል፣ በየጊዜው እንዲሻሻሉ ሃሳብ ያቀርባል፤

13. በስራ ክፍሉ ያሉ ባለሙያዎችን የክህሎት ክፍተት ለይቶ አቅማቸው የሚገነባበትን ስልጠናና ትምህርት እንዲያገኙ ያደርጋል፤ የስራ ክፍሉን ሰራተኞችን የስራ አፈፃፀም ይመዝናል፤

14. ከዘርፉ ኃላፊ ጋር በመመካከር ለስራ ክፍሉ ተልእኮ መሳካት አስተዋፅኦ ካላቸው ተቋማትና የሥራ ክፍሎች ጋር የሥራ ግንኙነቶችን ይፈጥራል፣ በቅንጅት ይሰራል፤ 

15. ከስራ ክፍሉ ተልእኮ ጋር የተያያዙ መረጃዎችን እና ምርጥ ተሞክሮዎችን ያደራጃል፣

16. ለስራ ክፍሉ የሚቀርቡ አቤቱታዎችን እና ቅሬታዎችን ተቀብሎ ያስተናግዳል፣ ተገቢውን ምላሽ ይሰጣል፤

17. የስራ ክፍሉን የስራ አፈፃፀም ይከታተላል፣ ይገመግማል፣ ከቡዱኖች ሪፖርት ይቀበላል፣ ግብረ መልስ ይሰጣል፣ የስራ አፈጻጸም ሪፖርት አዘጋጅቶ በወቅቱ ለሚመለከታቸው አካላት ያቀርባል፣

18. በስራ ክፍሉ ተልእኮ የኅብረተሰብ ክፍሎች የሚሳተፉበት የሕዝብ መድረክ ያዘጋጃል፣ያሳትፋል፣

19. የዳይሬክቶሬቱ ሠራተኞች በተቀመጡ እሴቶች መሠረት በስነምግባር እና በባለቤትነት ስሜት እንዲሰሩ እና ውጤታማ እንዲሆኑ የኮቺንግ (Coaching) ሥራ ያከናውናል፣ በስራ ክፍሉ ያሉትን ሰራተኞች በስነምግባር እንዲገነቡ ያደርጋል፣ ጥሰት ሲፈፀም ተጠያቂነት እንዲሰፍን ያደርጋል፤

20. በተጨማሪም ከዘርፉ ኃላፊ የሚሰጡ ተግበራትን ያከናውናል

በሴቶች እና ህጻናት ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎች ዝርዝር፡-

በሴቶች እና ህጻናት ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎች ከላይ በተገለጸው አግባብ ጾታን ወይም እድሜን መሰረት ባደረገ ተጋላጭነት የሚፈጸሙ ከዚህ በታች የተመለከቱት የወንጀል አይነቶችን የሚመለከት ነው፡-

1. በሰው ህይወት፣ አካልና ጤንነት ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎች (የወንጀል ሕግ አንቀጽ 539-579)፤

2. በሰው ነጻነት ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎች (የወንጀል ሕግ አንቀጽ 580-606)፤

3. በመልካም ፀባይ ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎች (የወንጀል ሕግ አንቀጽ 620-661)፤

4. በአዋጅ ቁጥር 1178/2012 አንቀጽ 3፣ 4 እና 7 ላይ የተመለከቱ በሴቶች እና በህጻናት ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎች በሌሎች የወንጀል ጉዳዮች ዐቃቤ ሕግ የስራ ክፍሎች ከሚታዩ ሌሎች የወንጀል ጉዳዮች ጋር የልዩ ልዩ ወንጀል ጉዳዮች በተደራቢነት የሚገኝ በሚሆን ጊዜ ከፍተኛ ቅጣት የሚያስከትለው ጉዳይ በሴቶች እና ህጻናት ላይ የሚፈጸሙ ወንጀል ሆኖ ሲገኝ ክሱ በዚህ ዳይሬክቶሬት ተጠቃሎ ይታያል፡፡

የወንጀሎቹ አይነት እና የሚታዩበት ደረጃ፡-

ከላይ ለማመላከት እንደተሚከረው በሴቶች እና ህጻናት ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎች በማዕከል እና በጽ/ቤቶች ደረጃ የሚታዪ ሲሆን በማዕከል የሚታዩት ጉዳዮች ከዚህ በታች የተዘረዘሩትን ሁኔታዎች የሚያሟሉ ሲሆኑ የተቀሩት ግን በቅርንጫፍ ፅ/ቤቶች ደረጃ እየታዩ በዳይሬክቶሬቱ ክትትል እና ድጋፍ የሚሰረግባቸው ይሆናል፡-

1. በህጻናት እና በሴቶች ላይ የተፈጸመው ወንጀል የተጎጂን ሕይወት ያሳጣ በሆነ ጊዜ ወይም፣

2. በሁለት እና ከዚያ በላይ ክፍለ ከተማዎች ወይም ክልሎች ውስጥ የተፈጸመ ወይም ግንኙነት ያለው ጉዳይ ከሆነ ወይም፣

3. በልዩ ሁኔታ የተፈጸመው ወንጀል የህዝብን ሞራል በከፍተኛ ሁኔታ የነካ እና ከፍተኛ የህዝብ ቁጣን ያስከተሉ ጉዳዮች ወይም፣

4. በቅሬታ በማዕከል እንዲታዩ የታመነባቸው ጉዳዮች ናቸው፡፡የኢፌዲሪ ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ የክልል ጉዳዮች ክትትል እና ድጋፍ ዳይሬክቶሬት ተግባር እና ኃላፊነት የጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ስልጣን ሆነው በክልሎች የሚፈጸሙ የወንጀል ጉዳዮች ምርመራ የመምራት እና ክስ በማቅረብ ተገቢውን ክርክር የማድረግ እንዲሁም የፌዴራል መንግስቱን ፍትሐብሔራዊ ጥቅም በክልሎች የማስከበር ስራ በውክልና ለክልል ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ተቋማት እና ፍትህ ቢሮ ተሰጥቶ ሲፈጸም የቆየ መሆኑ ይታወቃል፡፡

ይሁን እንጂ እነኚህ በውክልና የተሰጡ ጉዳዮች አፈጻጸምን ከመከታተል እና ውጤታማነታቸውን ከማረጋገጥ አንጻር የነበረው ተቋማዊ አደረጃጀት እና በተጨባጭም የተሰሩ ስራዎች በቂ ባለመሆናቸው ምክንያት በውክልና የተሰጡ ጉዳዮች ባለቤት አጥተው የነበረ መሆኑን ከግምት በማስገባት የጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ስልጣን ሆነው በክልል በውክልና የሚታዩ ጉዳዮችን የሚከታተል እና ለሚመለከታቸው አካላት አስፈላጊውን ድጋፍ የሚሰጥ የስራ ክፍል ማደራጀት አስፈላጊነቱ ታምኖ ይህ የስራ ክፍል ተጠሪነቱ ለፍትሐብሔር እና ልዩ ልዩ ወንጀል ጉዳዮች ዘርፍ ምክትል ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ሆኖ ተቋቁሟል፡፡ 

ይህ የስራ ክፍል በውስጡ የክልል ጉዳዮች ክትትልና ድጋፍ ቡድንን ይዞ ከዚህ በታች የተዘረዘሩ ተግባር እና ኃላፊነቶችን የሚፈጽም ይሆናል፡- 

1. የተቋሙንና የዘርፉን ዕቅድ መነሻ በማድረግ የስራ ክፍሉን ተግባራት ያቅዳል፣ አፈፃጸማቸውን ይከታተላል ፣ድጋፍ ይሰጣል፤

2. ከስራ ክፍሉ ጋር ስትራቴጂዎች፣ ፖሊሲዎችና ሕጎች ለመቅረጽ ግብዓት የሚሆኑ ምክረ ሀሳቦችን ያቀርባል፣ 

3. ለስራ ክፍሉ የሚያስፈልገውን ሰብአዊ እና ቁሳዊ ግብአት እንዲሟላ ያደርጋል፣ ስራ ላይ መዋሉን ይከታተላል፣ 

4. የስራ ክፍሉ ተግባራት የሚመሩበትን መመሪያዎች እንዲዘጋጁ ያደርጋል፣ ሲፀድቁም በአሰራሩ መሠረት መፈጸማቸውን ያረጋግጣል፣ በየጊዜው እንዲሻሻሉ ሃሳብ ያቀርባል፤

5. በስራ ክፍሉ ያሉ ባለሙያዎችን የክህሎት ክፍተት ለይቶ አቅማቸው የሚገነባበትን ስልጠናና ትምህርት እንዲያገኙ ያደርጋል፤ የስራ ክፍሉን ሰራተኞችን የስራ አፈፃፀም ይመዝናል፤

6. ከዘርፉ ኃላፊ ጋር በመመካከር ለስራ ክፍሉ ተልእኮ መሳካት አስተዋፅኦ ካላቸው ተቋማትና የሥራ ክፍሎች ጋር የሥራ ግንኙነቶችን ይፈጥራል፣ በቅንጅት ይሰራል፤ 7. ከስራ ክፍሉ ተልእኮ ጋር የተያያዙ መረጃዎችን እና ምርጥ ተሞክሮዎችን ያደራጃል፣

8. ለስራ ክፍሉ የሚቀርቡ አቤቱታዎችን እና ቅሬታዎችን ተቀብሎ ያስተናግዳል ፣ ተገቢውን ምላሽ ይሰጣል፤

9. የስራ ክፍሉን የስራ አፈፃፀም ይከታተላል፣ ይገመግማል፣ ከቡዱኖች ሪፖርት ይቀበላል ፣ ግብረ መልስ ይሰጣል፣ የስራ አፈጻጸም ሪፖርት አዘጋጅቶ በወቅቱ ለሚመለከታቸው አካላት ያቀርባል፣

10. በስራ ክፍሉ ተልእኮ የኅብረተሰብ ክፍሎች የሚሳተፉበት የሕዝብ መድረክ ያዘጋጃል፣ያሳትፋል፣

11. የዳይሬክቶሬቱ ሠራተኞች በተቀመጡ እሴቶች መሠረት በስነምግባር እና በባለቤትነት ስሜት እንዲሰሩ እና ውጤታማ እንዲሆኑ የኮቺንግ (Coaching) ሥራ ያከናውናል፣ በስራ ክፍሉ ያሉትን ሰራተኞች በስነምግባር እንዲገነቡ ያደርጋል፣ ጥሰት ሲፈፀም ተጠያቂነት እንዲሰፍን ያደርጋል፤

12. በውክልና የተሰጡ ጉዳዮችን ክትትል የሚደረግበትን ስርዓት ይዘረጋል፣ ክትትል ያደርጋል ድጋፍ ይሰጣል፣

13. በውክልና የተሰጡ ጉዳዮችን አስመልክቶ ለሚነሱ የሕግ እና ሌሎች ጥያቄዎች ተገቢውን ምላሽ ይሰጣል፣

14. ከክልል በውክልና የተሰጡ በፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት በይግባኝ እና የሰበር የሚታዩ ጉዳዮችን ይከታተላል፣

15. በውክልና ለተሰጡ ጉዳዮች ማስፈጸሚያ በጀት ድጎማ ቀመር እንዲዘጋጅ ያደርጋል፤ በጀት ጥያቄያቸው የተመለሰ መሆኑን ያረጋግጣል፣

16. በውክልና የተሰጡ ጉዳዮችን አፈጻጸም ውጤታማነት ለማረጋገጥ የስልጠና ፍላጎት ይለያል፣ ያደራጃል፣ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር ሆኖ ስልጠና ይሰጣል፣ 

17. በክልል በውክልና የሚታዩ የፌዴራል ጉዳዮች የሚሰጡ የዐቃቤ ሕግ ውሳኔዎች ላይ ከሕግ ኦዲት እና ኢንስፔክሽን ዳይሬክቶሬት ጋር በመሆን የሕግ እና የውሳኔ ኦዲት ኢንስፔክሽን ያከናውናል፣ በግኝቶቹ መሰረት አስፈላጊው ማስተካከያ እንዲወሰድ ለወንጀል ጉዳዩ ዘርፍ እና ለክልሉ የጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ የውሳኔ ሀሳብ ያቀርባል፣ የውሳኔ ሀሳቡ ተቀባይት ሲያገኝ አፈጻጸሙን ይከታተላል፣ 

18. በውክልና በተሰጡ ጉዳዮች ላይ የሚነሱ ቅሬታዎችን ያስተናግዳል፣ ምላሽ ይሰጣል፣19. የልምድ ልውውጥ መድረኮችን ያመቻቻል፣ በክልል እና በፌዴራል ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ተቋማት ያሉ ምርጥ ተሞክሮ ማካፈያ መድረክ ያመቻቻል፣

20. ተቀራራቢ የዐቃቤ ሕግ ውሳኔ እንዲኖር የጋራ አሰራር ይቀርጻል መተግበሩን ይከታተላል

21. በተጨማሪም ከዘርፉ ኃላፊ የሚሰጡ ተግበራትን ያከናውናል።   

   የኃላፊ ስም፡-  

   የቢሮ ስልክ ቁጥር፡- 
PageContentManagement
An error has occurred. Error: PageContentManagement is currently unavailable.